معاونت شهرسازی و معماری شهرداری قزوین

به گزارش روابط عمومی معاونت شهرسازی و معماری شهرداری قزوین، اقدامات انجام‌شده در حوزه بازآفرینی شهری طی سال‌های اخیر، جایگاه قزوین را به‌عنوان یکی از شهرهای پیشرو کشور در این حوزه تثبیت کرده است.

بر اساس مصوبه کمیسیون طرح تفصیلی شهر قزوین (ماده پنج) مورخ ۱۸ مرداد ۱۴۰۳، محدوده‌های ناکارآمد شهری قزوین یک‌هزار و چهار هکتار وسعت دارد که شامل ۶۵۲ هکتار بافت فرسوده و ۳۵۲ هکتار سکونتگاه غیررسمی است.

 

مطابق آمار سرشماری سال ۱۳۹۵، حدود ۱۴۰ هزار نفر در این محدوده‌ها سکونت دارند که از این تعداد، حدود ۱۰۳ هزار نفر در بافت‌های فرسوده و ۳۷ هزار نفر در سکونتگاه‌های غیررسمی زندگی می‌کنند. همچنین ۲۷ محله شامل ۱۶ محله بافت فرسوده و ۱۱ محله سکونتگاه غیررسمی به‌عنوان محلات هدف بازآفرینی شهری شناسایی شده‌اند.

 

مطالعات شناسایی و تدقیق محدوده‌های ناکارآمد شهری نیز بر اساس شاخص‌های ۲۷گانه مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران انجام شده و نتایج آن در کمیسیون طرح تفصیلی شهر قزوین به تصویب رسیده است.

 

طی سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴، تعداد ۵۵۳ پروانه ساختمانی در محدوده‌های ناکارآمد شهر صادر شده است. اجرای ضوابط تشویقی کالبدی متضمن نوسازی از مردادماه ۱۴۰۳ آغاز شد و پیش از آن، تنها تخفیف ۵۰ درصدی عوارض صدور پروانه ساختمانی در این محدوده‌ها اعمال می‌شد.

 

بر این اساس و با احتساب میانگین احداث چهار واحد مسکونی به ازای هر پروانه ساختمانی، طی سه سال اخیر بیش از ۲۲۰۰ واحد مسکونی در محلات هدف بازآفرینی شهری نوسازی شده است.

 

محله هادی‌آباد به‌عنوان نخستین محله دارای ضوابط اختصاصی تشویقی کالبدی متضمن نوسازی در کشور، نمونه موفق اجرای این سیاست محسوب می‌شود؛ به‌گونه‌ای که با صدور ۹۵ پروانه ساختمانی، ۷۸۷ واحد مسکونی در قالب تجمیع ۳۵۷ پلاک نوسازی شده است. در این محله، تخفیف ۱۰۰ درصدی عوارض صدور پروانه ساختمانی اعمال می‌شود و این میزان در سایر محلات هدف بازآفرینی بین ۷۰ تا ۷۵ درصد است.

 

از سال ۱۴۰۲ تاکنون نیز ۱۹ پروژه در قالب برنامه جامع اقدام مشترک در محدوده‌های ناکارآمد شهری به تصویب رسیده که بخشی از آن‌ها از جمله ایستگاه آتش‌نشانی چهارراه بازار، ساماندهی رودخانه بازار و مجموعه چندمنظوره چوبیندر خیرآباد به بهره‌برداری رسیده و پروژه‌هایی مانند سوله ورزشی باغ نشاط، فرهنگسرا، سوله ورزشی مشعلدار و دیوارسنگی رودخانه وثوق‌آباد در دست اجرا قرار دارند. هم‌اکنون ۱۴ پروژه بازآفرینی شهری در مسیر اجرا است.

 

اجرای ضوابط تشویقی اختصاصی، زمینه حضور مؤثر بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران صنعت ساختمان را در نوسازی محلات هدف فراهم کرده است؛ به‌طوری‌که در محله هادی‌آباد طی فاصله سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ تنها ۱۱ پروانه ساختمانی صادر شده بود، اما از اسفندماه ۱۴۰۲ تا پایان سال ۱۴۰۴، این تعداد به ۹۵ پروانه در قالب ۷۸۷ واحد ساختمانی افزایش یافته و بخشی از این واحدها نیز به بهره‌برداری رسیده است.

 

در ادامه این مسیر، اجرای طرح بازآفرینی محله هادی‌آباد، پیگیری پروژه ساماندهی آستان مقدس امامزاده حسین(ع) و تقویت سکونت و احیای بافت تاریخی و فرهنگی شهر قزوین از مهم‌ترین برنامه‌های پیش‌رو در حوزه بازآفرینی شهری به شمار می‌رود.

 

رویکرد مدیریت شهری قزوین در بافت تاریخی، مبتنی بر حفاظت، احیا و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان است و بازآفرینی شهری در این محدوده‌ها با هدف صیانت از هویت تاریخی و ایجاد زمینه توسعه پایدار دنبال می‌شود.

 

بافت تاریخی قزوین با وسعت ۵۲۲ هکتار، همپوشانی قابل توجهی با محدوده مصوب بازآفرینی شهری دارد و در همین راستا، تفاهم‌نامه‌ای میان دستگاه‌های مرتبط برای انجام مطالعات تقویت سکونت در این محدوده در حال نهایی شدن است.

 

فرسودگی بناها، هزینه بالای مرمت، کاهش سکونت ساکنان بومی، محدودیت‌های قانونی، پیچیدگی فرآیندهای صدور مجوز و کاهش رغبت سرمایه‌گذاران از مهم‌ترین چالش‌های احیای بافت تاریخی قزوین به شمار می‌رود. با این حال، تمامی طرح‌های بازآفرینی در بافت تاریخی با بررسی و تصویب در مراجع تخصصی و با حضور نمایندگان دستگاه‌های مرتبط از جمله اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری دنبال می‌شود.